TÜRKAK Belge Sorgulama ve Akredite Kuruluş Doğrulama Rehberi [2026]

Neden TÜRKAK Belge Sorgulama Yapmalısınız?

ISO belgesi almak, bir firmanın kalite yolculuğunda önemli bir adımdır. Ancak bu adımın gerçek değer taşıması, belgenin arkasındaki akreditasyonun geçerli ve güvenilir olmasına bağlıdır. Belgelendirme sektöründe maalesef sahte veya geçerliliğini yitirmiş belgeler dolaşımdadır. Bu nedenle ister kendi belgenizi teyit edin, ister bir tedarikçinizin veya ihale rakibinizin belgesini kontrol edin — sorgulama yapmak artık bir tercih değil, bir zorunluluktur.

TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu), Türkiye’deki tek ulusal akreditasyon kuruluşu olarak bu doğrulama sürecinin merkezinde yer alır. TÜRKAK’ın ne olduğunu ve neden önemli olduğunu detaylıca ele aldığımız rehberimizde bu konunun temellerini bulabilirsiniz. Bu yazıda ise doğrudan uygulamaya geçiyoruz: hangi sorgulama aracını, ne zaman, nasıl kullanacaksınız?

TÜRKAK onaylı belgenin somut avantajları ve hangi standartlarda geçerli olduğu hakkında TÜRKAK Onaylı ISO Belgesi Nedir? yazımızı inceleyebilirsiniz.

TÜRKAK’ta Sorgulama Türleri: Hangisine İhtiyacınız Var?

TÜRKAK kapsamında yapılabilecek sorgulamaları üç ana kategoriye ayırmak gerekir, çünkü her birinin amacı ve kullanılan araçları farklıdır:

1. Belge Doğrulama (TBDS): Elinizde bir ISO belgesi var ve bu belgenin gerçekten TÜRKAK akredite bir kuruluş tarafından verilip verilmediğini kontrol etmek istiyorsunuz. Bu durumda TÜRKAK Belge Doğrulama Sistemi (TBDS) kullanılır.

2. Akredite Kuruluş Arama: Henüz belge almadınız ama belge almayı düşündüğünüz bir belgelendirme kuruluşunun TÜRKAK tarafından akredite olup olmadığını ve hangi standartlarda yetkili olduğunu öğrenmek istiyorsunuz. Bu durumda TÜRKAK Akredite Kuruluş Arama sistemi kullanılır.

3. Uluslararası Belge Doğrulama (IAF CertSearch): Belgeniz TÜRKAK akredite değil ama IAF MLA üyesi başka bir akreditasyon kuruluşunun (IAS, UKAS, DAkkS vb.) akredite ettiği bir kuruluştan alınmış. Bu durumda IAF CertSearch platformu kullanılır.

Şimdi bu üç yöntemi adım adım inceleyelim.

1. TÜRKAK Belge Doğrulama Sistemi (TBDS) ile Sorgulama

TBDS, TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarınca düzenlenen yönetim sistemi belgelerinin gerçekliğini ve güncel durumunu doğrulamak için oluşturulmuş resmi sistemdir. 6 Mart 2017’den itibaren sisteme girilen tüm belgelerin doğrulaması bu platform üzerinden yapılabilmektedir.

TBDS ile sorgulama iki yoldan yapılır:

Yöntem A: QR Kod ile Doğrulama

TÜRKAK akreditasyonlu belgelerin üzerinde bir QR kod bulunur. Bu kodu herhangi bir akıllı telefonun kamerasıyla okuttuğunuzda, doğrudan TBDS doğrulama ekranına yönlendirilirsiniz. Karşınıza gelen ekranda belgenin geçerlilik durumu, kapsam bilgisi, belgeyi düzenleyen kuruluş ve belge tarihleri görüntülenir.

Bu en hızlı doğrulama yöntemidir. Özellikle sahada yapılan denetimlerde, ihale komisyonlarında veya tedarikçi ziyaretlerinde pratik bir çözüm sunar.

Yöntem B: TBDS Numarası ile Doğrulama

Belge üzerindeki QR kodun hemen altında “YS-XXXX-XXXX” formatında bir TBDS numarası yer alır. Bu numarayı iki farklı adresten sorgulayabilirsiniz:

Doğrudan TBDS üzerinden: tbds.turkak.org.tr adresine girin. Açılan arama kutusuna belge üzerindeki YS numarasını yazın ve sorgulayın. Sistem, belgenin güncel durumunu (aktif, askıda, iptal edilmiş) ve tüm detaylarını gösterecektir.

e-Devlet üzerinden: turkiye.gov.tr adresinde “TÜRKAK Akreditasyon Belge Doğrulama Sistemi” hizmetini arayın. e-Devlet şifrenizle giriş yaptıktan sonra aynı sorgulamayı buradan da gerçekleştirebilirsiniz. Bu yöntem özellikle resmi yazışmalarda referans olarak kullanılabilecek bir doğrulama kaydı oluşturur.

Sorgulama Sonuçlarında Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Sorgulamadan dönen sonuçlarda mutlaka kontrol etmeniz gereken noktalar şunlardır:

Belge durumu: “Aktif” ibaresi belgenin geçerli olduğunu gösterir. “Askıda” veya “İptal” durumundaki belgeler, firmanın belgelendirme şartlarını artık karşılamadığı anlamına gelir ve bu belgeler ihalelerde veya ticari ilişkilerde geçerli kabul edilmez.

Kapsam bilgisi: Belgenin hangi standart kapsamında düzenlendiğini kontrol edin. Bir firma ISO 9001 belgesi sunuyorsa, TBDS’deki kapsam bilgisinde de ISO 9001’in yer aldığından emin olun.

Geçerlilik tarihi: ISO belgeleri genellikle 3 yıl süreyle geçerlidir ve bu süre içinde yıllık gözetim denetimleri yapılır. Süresi dolmuş bir belge, yenileme denetimi yapılmadıysa geçersiz sayılır.

Belgelendirme kuruluşu bilgisi: Belgeyi düzenleyen kuruluşun adı ve akreditasyon numarası TBDS sonucunda yer alır. Bu bilgiyi, bir sonraki bölümde anlatacağımız “Akredite Kuruluş Arama” ile çapraz kontrol edebilirsiniz.

2. TÜRKAK Akredite Kuruluş Arama ile Firma Sorgulama

Bu sorgulama türü, belgelendirme kuruluşunun kendisinin TÜRKAK tarafından akredite edilip edilmediğini kontrol etmek için kullanılır. Belge almadan önce yapılması gereken en kritik kontrol budur.

Adım Adım Akredite Kuruluş Sorgulama

Adım 1: TÜRKAK portalına erişin. Sorgulama için iki giriş noktası vardır: TÜRKAK’ın kendi web sitesi üzerinden (turkak.org.tr → “Akredite Kuruluş Arama”) veya e-Devlet üzerinden (turkiye.gov.tr → “Türk Akreditasyon Kurumu Akredite Kuruluş Arama”).

Adım 2: Arama kriterlerini belirleyin. Karşınıza çıkan formda birden fazla filtreleme seçeneği bulunur. Kuruluşun adını biliyorsanız doğrudan ad ile arama yapabilirsiniz. Bunun dışında kuruluş türüne göre (yönetim sistemi belgelendirme, ürün belgelendirme, deney laboratuvarı, kalibrasyon laboratuvarı, muayene kuruluşu, personel belgelendirme), şehre göre veya akreditasyon kapsamına göre filtreleme yapabilirsiniz.

Adım 3: Sonuçları inceleyin. Arama sonuçlarında kuruluşun akreditasyon numarası, akreditasyon durumu (aktif/askıda/iptal), akredite olduğu standartlar ve kapsamlar, akreditasyon başlangıç tarihi ile iletişim bilgileri listelenir.

Adım 4: Kapsam detayını kontrol edin. Bu adım sıklıkla atlanan ama en kritik noktadır. Bir belgelendirme kuruluşunun TÜRKAK akreditasyonuna sahip olması, her standartta belge verebileceği anlamına gelmez. Örneğin bir kuruluş yalnızca ISO 9001 ve ISO 14001 kapsamında akredite olabilirken, ISO 22000 veya ISO 27001 kapsamında akredite olmayabilir. Bu durumda, söz konusu kuruluştan aldığınız ISO 22000 belgesi TÜRKAK onaylı sayılmaz.

Sık Yapılan Hata: Akreditasyonlu Kuruluş = Her Belge Akreditasyonlu Değildir

Bu, belgelendirme sektöründe en çok karşılaşılan yanılgılardan biridir. Bir kuruluş TÜRKAK akreditasyonuna sahip olabilir ama akreditasyonu yalnızca belirli standartları kapsar. Kuruluşun akreditasyon kapsamı dışında verdiği belgeler, teknik olarak akreditasyonsuz belgedir — üzerinde TÜRKAK logosu taşımaz ve kamu ihalelerinde akreditasyonlu belge olarak kabul edilmez.

Bu nedenle TÜRKAK portalında kapsam detayını incelemek, belge üzerindeki logo varlığını kontrol etmekten bile daha güvenilir bir yöntemdir.

3. Uluslararası Belge Doğrulama: IAF CertSearch

Belgeniz TÜRKAK dışında bir akreditasyon kuruluşunun (IAS, UKAS, DAkkS, JAS-ANZ vb.) kapsamında verilmişse, uluslararası doğrulama için IAF CertSearch platformu kullanılır.

IAF CertSearch (iafcertsearch.org), Uluslararası Akreditasyon Forumu tarafından yönetilen merkezi bir belge doğrulama sistemidir. Bu platform üzerinden firma adı, sertifika numarası, ülke veya belgelendirme kuruluşu adı gibi parametrelerle arama yapılabilir.

IAF CertSearch’ün TÜRKAK TBDS’den temel farkı, dünya genelindeki IAF MLA üyesi tüm akreditasyon kuruluşlarının kapsamındaki belgeleri sorgulatma imkânı sunmasıdır. Bu platformda belgenizin görünmesi, belgenin uluslararası geçerliliğinin güçlü bir kanıtıdır.

MA Belgelendirme olarak düzenlediğimiz belgeler hem TÜRKAK TBDS hem de IAF CertSearch üzerinden doğrulanabilir durumdadır. Tüm doğrulama yöntemlerine ve farklı akreditasyon kuruluşlarına ait sorgulama araçlarına Belge Doğrulama sayfamızdan erişebilirsiniz.

Belge Sorgulama Karşılaştırma Tablosu

Hangi durumda hangi sorgulama aracını kullanacağınızı özetleyelim:

Sorgulama Sonucunda Belge Geçersiz Çıkarsa Ne Yapmalısınız?

Sorgulama sonucunda belgenin geçersiz, askıda veya iptal edilmiş olduğunu tespit ettiyseniz, duruma göre farklı adımlar atmanız gerekir:

Kendi belgeniz geçersiz çıktıysa: Öncelikle belgeyi aldığınız belgelendirme kuruluşuyla iletişime geçin. Belge askıya alma işlemi genellikle gözetim denetiminin zamanında yapılmaması veya tespit edilen uygunsuzlukların kapatılmaması nedeniyle gerçekleşir. Duruma göre denetim planlaması yapılarak belgenin yeniden aktif hale getirilmesi mümkün olabilir.

Bir tedarikçinizin veya iş ortağınızın belgesi geçersiz çıktıysa: Bu durumu ilgili firmaya yazılı olarak bildirmeniz ve belgenin güncellenmesini talep etmeniz uygun olacaktır. Özellikle kamu ihaleleri veya tedarik zinciri denetimleri kapsamında bu durum ciddi sonuçlar doğurabilir.

Belge tamamen sahte çıktıysa: Hiçbir sorgulama sisteminde kaydı bulunmayan veya farklı bir firmaya ait çıkan belgeler söz konusu olabilir. Bu durum maalesef sektörde var olan bir sorundur. Akreditasyonsuz ve denetimsiz belge düzenleyen yapılar hakkında farkındalık oluşturmak amacıyla hazırladığımız ISO Belgelerinde Şaşırtan Kampanya yazımız bu konuda aydınlatıcı olacaktır.

Belge geçerliliği konusuyla karşılaşan ve yeniden belgelendirme sürecine ihtiyaç duyan firmalar, iletişim sayfamız üzerinden veya ISO belgesi fiyat teklif formu aracılığıyla bize ulaşabilir.

Belgenizin akreditasyonsuz olduğunu tespit ettiyseniz, bunun kamu ihaleleri ve KOSGEB destekleri açısından ne anlama geldiğini ve akreditasyonlu belgeye geçiş sürecini Akreditasyonsuz ISO Belgesi Geçerli mi? yazımızda detaylandırdık.

İhalelerde ve KOSGEB Başvurularında Belge Sorgulama

Belge sorgulama konusu, özellikle iki kritik süreçte hayati önem taşır:

Kamu ihaleleri: İhale komisyonları, isteklilerin sunduğu yönetim sistemi belgelerinin geçerliliğini TÜRKAK TBDS veya IAF CertSearch üzerinden kontrol eder. Belgenizin bu sistemlerde görünmemesi, ihale başvurunuzun reddedilmesine neden olabilir. İhale süreçlerinde geçerli kabul edilen belge türleri ve akreditasyon şartları hakkında İhaleler İçin ISO ve TSE Belge ve Sertifikaları yazımız detaylı bilgi sunmaktadır.

KOSGEB destekleri: KOSGEB belgelendirme desteğine başvururken, belgenin TÜRKAK veya HAK akredite bir kuruluştan alındığının belgelenmesi istenir. Burada da TBDS sorgulaması resmi kanıt niteliği taşır. KOSGEB desteklerinin kapsamı ve başvuru koşulları hakkında KOSGEB ve KOBİ Destekleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Dr. Ahmet YILDIRIM – PhD M&A Belgelendirme ve Mühendislik