V-Label, Vegan Society ve EVE Vegan

Yazar: Dr. Ahmet YILDIRIM – PhD

V-Label, Vegan Society ve EVE Vegan, uluslararası pazarda yaygın kullanılan üç vegan şemasıdır. Üçü de hayvansal içerik ve hayvan deneyi yasağında birleşir; ayrıldıkları yer logo hakkının nasıl verildiği, kontrolün kim tarafından yapıldığı, laboratuvar testinin rolü ve yenileme ritmidir. Şema seçimini asıl belirleyen de bu farklardır.

Eşik farkını vegan belgesi sayfamızda bir tabloyla göstermiştik: V-Label sayısal bir sınır koyar, Vegan Society koymaz. Danışanlarımızla şema seçimini konuştuğumuzda o tablo sorunun ancak yarısını cevaplıyor.

Diğer yarısı şemaların nasıl işlediğinde saklı.

Kimin lisans verdiği, tesisinize kimin geleceği, ürününüzün laboratuvara gidip gitmeyeceği ve belgenin ne zaman yenileneceği, üretim planınızı çoğu zaman eşikten daha fazla etkiliyor. Bu yazıda üç şemayı kendi yayımladıkları kriter ve süreç belgelerine dayanarak bu açılardan karşılaştırıyoruz.

V-Label, Vegan Society ve EVE Vegan arasındaki farklar

Tablodaki her satır, ilgili şemanın kendi sitesinde yayımladığı kriter, standart ya da süreç metnine dayanıyor. Eşik satırını bilerek kısa tuttum, çünkü asıl ağırlık diğer satırlarda.

Tablonun en çok gözden kaçan satırı ikincisi. Üç şema da sonunda ambalajınıza bir logo koymanıza izin veriyor, ama bu hakkı farklı hukuki yollardan veriyor. V-Label bir lisans, Vegan Society bir ticari marka kaydı, EVE Vegan ise bir belgelendirme süreci yürütüyor. Bu ayrım kâğıt üzerinde akademik görünebilir. Pratikte ise kontrolün derinliğini, yenileme takviminizi ve bir ihracat müşterisinin “bunu kim doğruladı?” sorusuna vereceğiniz cevabı belirliyor.

V-Label: sayısal sınır ve bağımsız kontrol

V-Label, Avrupa Vejetaryenler Birliği’nin çatısı altında doğmuş, yapraklı bir “V” işaretiyle tanınan uluslararası bir etiket ve kriterleri en son 20 Ocak 2025’te güncellendi; bu yazıda aktardığım kurallar da o sürüme dayanıyor. Üç şema içinde sayısal bir çapraz bulaşma sınırı yayımlayan tek şema da bu: istenmeyen hayvansal iz, son üründe %0,1’in (1 g/kg) altında kalmalı.

Kriter metnini okurken bir inceliğe dikkat etmenizi isterim. Metin, sınırın aşıldığı durumda üreticiden süreçlerini iyileştirmesini istiyor ve üretimin her aşamasının bu bulaşmayı önleyecek şekilde tasarlanmasını bekliyor. Yani %0,1, laboratuvar raporuna bakıp geçilecek bir çizgiden çok üretim tasarımınızın hedefi olarak yazılmış. Ortak hatta çalışan bir tesis için bu, ölçülemeyen bir “sıfır” beklentisinden çok daha yönetilebilir bir çerçeve.

İkinci kritik kural GDO ile ilgili. Mevzuat gereği GDO etiketi taşıması gereken bir ürün V-Label alamıyor. Soya ya da mısır türevi kullanıyorsanız, eşikten önce bakmanız gereken satır budur; bu hammaddelerin zincirin hangi halkasında risk taşıdığını non-GMO belgesi sayfamızda ayrıca anlattık.

V-Label’ın öteki iki şemada olmayan bir özelliği de vejetaryen etiketi. Vejetaryen etikette süt, yumurta, bal, balmumu, propolis ve lanolin kullanılabiliyor; kafes yumurtası ise vejetaryen etikette bile kabul edilmiyor. Ürün gamınızda hem süt bazlı hem bitkisel ürünler varsa iki ayrı şemayla uğraşmak yerine tek lisans çatısında kalabiliyorsunuz.

Kullanım hakkı yıllık lisans ücreti ve bir defalık inceleme ücretiyle veriliyor. Lisans sahipleri kriterlere göre kontrol ediliyor, reçete değişikliğinin hemen bildirilmesi ve yeniden incelenmesi gerekiyor. Gerektiğinde ürün laboratuvarda hayvansal bileşen açısından da test ediliyor.

Vegan Society: en eski işaret, dosya üzerinden değerlendirme

The Vegan Society’nin Vegan Trademark’ı 1990’da başladı, ilk vegan doğrulama şeması olarak kabul ediliyor ve bugün gıdadan kozmetiğe, ev ürünlerinden ambalaj malzemesine kadar 73.000’i aşkın ürün bu işareti taşıyor. İngiltere pazarına satıyorsanız alıcınızın aşina olduğu işaret büyük olasılıkla bu.

Standart metni çapraz bulaşma için sayı vermiyor. Markalardan bulaşmayı makul ölçüde uygulanabilir olduğu kadar azaltmalarını istiyor ve asgari şartı açıkça yazıyor: vegan üretimden önce hat iyice temizlenmeli, gerekirse vegan uygun bir malzemeyle yıkanmalı. Hayvan deneyi yasağı ise bazı ülkelerde yasal olarak zorunlu tutulan testleri de açıkça kapsıyor. Kozmetik ihraç eden bir marka için bu ayrıntı cruelty free belgesi tarafıyla doğrudan kesişiyor.

Değerlendirmenin ağırlığı dosyada. Ekip her bileşeni olası türevi ve işleniş biçimiyle inceliyor, gerektiğinde tedarikçinize ya da asıl üreticiye doğrudan soru yöneltiyor; saha denetimi ise her başvuruda yapılan bir adım değil ve şema bunu örneğin restoran menülerinde şart koşuyor. Kayıt 12 ya da 24 aylık lisansla veriliyor ve sonuçlanması, dosyanın karmaşıklığına göre 30 ila 60 iş günü sürüyor.

Bu yapıda dosyanız ne kadar temizse süreç o kadar hızlı ilerliyor. Tedarikçi beyanı eksik tek bir aroma ya da işlem yardımcısı, başvurunun haftalarca beklemesine yetebilir.

2026’da Vegan Society logosu değişti

The Vegan Society, 21 Ağustos 2026’da Vegan Trademark’ın görsel kimliğini yeniledi ve bu gelişme çok yeni olduğu için ambalaj tasarımı ya da baskısı planlayan üreticileri şu anda doğrudan ilgilendiriyor. Yıllardır bilinen ayçiçeği, “v” biçimi oluşturan onay işaretlerinden ve tam bir halkadan oluşan yeni bir logoya yerini bırakıyor.

Kuruluşun açıklamasına göre standartlar aynen korunuyor; değişen yalnızca işaret.

Eski ve yeni logo bir süre rafta yan yana görünecek, çünkü ürünler farklı ülkelerde farklı takvimlerle üretilip satılıyor. Ambalaj tasarımınız şu an masadaysa, hangi logoyu kullanacağınızı baskıdan önce şema sahibine sorun. Birkaç ay sonra yeniden basmak zorunda kalacağınız bir ambalaja bugün bütçe ayırmanın anlamı yok.

Bu vesileyle sık gördüğümüz bir karışıklığı da düzelteyim. Ayçiçeği hiçbir zaman V-Label’ın işareti olmadı; V-Label’ın logosu yukarıda söylediğim gibi yapraklı bir “V”. Bir etiket taslağında ya da teklif dosyasında iki şemanın logosunun karıştırıldığını görürseniz, o dosyanın arkasındaki bilgiyi de ayrıca sorgulamanızı öneririm.

EVE Vegan: numune ve 18 aylık döngü

EVE Vegan, 2016’da Fransa’da kurulmuş bir vegan belgelendirme kuruluşu ve 2022 itibarıyla 30’dan fazla ülkede belgelendirme yaptığını belirtiyor. Kapsamı geniş. Gıda ve içeceğin yanında kozmetik, takviye edici gıda, giyim ve deri ürünleri, restoran ve konaklama tesisleri de giriyor; bu genişlik, ürün yelpazesi gıdanın dışına taşan markalar için şemayı ayrıca ilgi çekici kılıyor.

Süreç sözleşme ve doküman teslimiyle başlıyor, fabrika denetimi ve ürün değerlendirmesiyle sürüyor, son incelemenin ardından belge düzenleniyor. Saha incelemesi gerektiğinde yapılıyor. Belge 18 ay geçerli ve yenileme bildirimi bitişten 90 gün önce geliyor. Bu, ne V-Label’ın yıllık ne de Vegan Society’nin 12 ya da 24 aylık ritmiyle örtüşen üçüncü bir takvim; birden fazla şemayla çalışan bir üretici için farkın kendisi bile ayrı bir planlama yükü.

Üç şema içinde laboratuvarı sürecin baştan parçası yapan EVE Vegan. Başvuruda bitmiş ürün numunesi ve genetik test için onay formu isteniyor. Ortak tesiste çalışıyorsanız şema hattın iyice temizlenmesini ve üretim zamanlarının ayrılmasını bekliyor, ama sayısal bir bulaşma sınırı yayımlamıyor.

DNA testi güçlü bir araç, yine de her şeyi görmez. İleri derecede hidrolize edilmiş jelatinde ya da rafine yağ asidi türevlerinde sonuç vermez ve yokluk beyanı belgeleri rehberinde analizin nerede sustuğunu ayrıntısıyla anlatmıştık. Numune istenmesi dosyanızı güçlendirir, ama tedarikçi beyanlarının yerini tutmaz.

Hangi üretici hangi şemaya yakışır?

Şema seçimini bize gelen başvurularda genellikle üreticinin profili üzerinden konuşuyoruz. Aşağıdaki eşleştirmeler kesin bir reçete değil; ama kendi durumunuzu hangisine benzettiğiniz, nereden başlayacağınızı büyük ölçüde gösteriyor.

İngiltere’ye atıştırmalık ya da içecek ihraç eden bir üreticiyseniz alıcınızın aşina olduğu işaret büyük olasılıkla Vegan Society’ninki ve dosya üzerinden ilerleyen yapısı, tedarikçi dosyası düzenli bir tesis için hızlı sonuç verir. Logo değişikliği de tam bu profili ilgilendiriyor; yeni ambalaj yoldaysa önce o soruyu kapatın.

Aynı tesiste süt ürünü ve bitkisel ürün üreten bir firmayı düşünelim. Burada V-Label’ın iki avantajı birden devreye giriyor: süt bazlı ürünleriniz vejetaryen, bitkisel ürünleriniz vegan etiketiyle aynı lisans çatısında kalabiliyor ve %0,1’lik sınır, ortak hattaki geçişlerinizi ölçülebilir bir hedefe bağlıyor. Yalnız GDO şartını başvurudan önce kontrol edin. Soya türevi tek bir bileşen bu planı bozabilir.

Kozmetik ya da takviye edici gıda üreten ve aynı anda birden fazla bölgeye satış planlayan bir marka için aynı mantıkla EVE Vegan’ın geniş kapsamı ve numuneye dayalı yaklaşımı öne çıkıyor. Yukarıda değindiğim geniş kapsam da burada işe yarıyor; ürün yelpazenizde giyim ya da aksesuar gibi gıda dışı kalemler varsa tek kuruluşla ilerleyebilirsiniz.

Şunu da söyleyeyim: bu eşleştirmelerin hiçbiri, hedef pazarınızdaki alıcının doğrudan talebinin önüne geçmez.

Perakende zinciri ya da ithalatçı belirli bir logoyu şart koşuyorsa tartışma orada biter.

Türkiye’de “temsilci” ifadesine dikkat

İnternette arama yaptığınızda bu şemaların Türkiye temsilcisi olduğunu söyleyen çok sayıda sayfayla karşılaşırsınız. Bazıları gerçekten şemayla sözleşmeli çalışıyor olabilir. Bazıları ise yalnızca başvuruda aracılık yapıyor ya da şema adını tanıtım için kullanıyor.

Dışarıdan bakınca aradaki farkı görmek zor.

Bunu ayırt etmenin en güvenilir yolu, şema sahibinin kendi kanalından teyit almak. Kısa bir e-posta bile yeter. Size sunulan lisansın ya da belgenin gerçekten o şemadan geldiğini ve ürününüzün o şemanın kayıtlarında görünüp görünmeyeceğini başvurudan önce sorun. Elinizdeki herhangi bir belgeyi belge doğrulama sayfamızdan kontrol edebilir, konunun neden önemli olduğunu akreditasyonsuz belge geçerli mi yazımızda okuyabilirsiniz.

Bizim bu konudaki yerimizi de açıkça yazmak isterim. M&A Belgelendirme bu üç şemadan herhangi birinin sahibi ya da temsilcisi değil. Yaptığımız iş, ürününüze ve hedef pazarınıza uyan şemayı birlikte belirlemek, başvuru dosyanızı şemanın beklediği düzeye getirmek ve tesisinizi kontrole hazırlamak.

Sıkça sorulan sorular

Şema seçiminde birlikte çalışalım

Ürün listenizi, hedef pazarlarınızı ve üretim yapınızı paylaşın. Hangi şemanın size uyduğunu, başvuru dosyanızda nelerin eksik olduğunu ve vegan sertifikası sürecinin hangi adımlarında zaman kaybedebileceğinizi birlikte netleştirelim.

M&A Belgelendirme ve Mühendislik Hizmetleri Cevizlidere Mah. 1246/1 Sk. No:3/17 Paradise Rezidans, Çankaya / Ankara

Telefon: +90 312 512 60 69 WhatsApp: +90 542 552 01 82 E-posta: info@mabelgelendirme.com

Teklif formu için iletişim sayfamıza geçin

Kaynaklar: V-Label Kriterleri (INT-V-Label-Criteria-V02.02, son güncelleme 20.01.2025) · V-Label SSS · The Vegan Society, Vegan Trademark Standards · The Vegan Society, Fresh new look, same gold standard (21.08.2026) · EVE Vegan, Certification Process, Certification Scope ve Certification Standards