ISO 9001 belgesi için internette tek bir fiyat aramak sonuçsuz kalır. Bunun sebebi firmaların fiyat saklaması değil, fiyatın bir listeden okunmaması, hesaplanmasıdır. Aynı standardı alan iki kuruluş, çalışan sayısı ve kapsamı farklı olduğu için farklı tutar öder — ve bu fark keyfî değildir.
Bu sayfa size bir rakam vermiyor. Bunun yerine, aldığınız teklifi okuyabilmeniz için gereken şeyi veriyor: denetim süresinin hangi kurala göre hesaplandığını, maliyetin hangi kalemlerden oluştuğunu, üç yıllık toplamın ilk yıl ödenenden ne kadar farklı olduğunu ve iki teklifi karşılaştırırken neye bakmanız gerektiğini.
- ISO 9001 Belgesi Fiyatı Neden Tek Bir Rakam Değil?
- Maliyet Hangi Kalemlerden Oluşur?
- Üç Yıllık Toplam: İlk Yıl Ödediğiniz Tutar Değil
- İki Teklifi Karşılaştırırken Nelere Bakmalısınız?
- Akreditasyon Fiyatı Nasıl Etkiler?
- KOSGEB ve Diğer Destekler
- Fiyat Teklifi Alırken Hazırlamanız Gerekenler
- ISO 9001 Hakkında Daha Fazlası
- Sık Sorulan Sorular
ISO 9001 Belgesi Fiyatı Neden Tek Bir Rakam Değil?
Belgelendirme kuruluşunun ücretinin büyük bölümü denetim süresidir. Denetçinin kuruluşunuzda geçireceği gün sayısı belirlendiğinde, ücretin çerçevesi de belirlenmiş olur.
O gün sayısı pazarlıkla değil, uluslararası bir kuralla saptanır. Akredite belgelendirme kuruluşları denetim süresini IAF MD 5 dokümanına göre hesaplar; güncel sürüm IAF MD 5:2023, Issue 4 Version 3 (yayım 14 Haziran 2023). TÜRKAK akreditasyonlu kuruluşlar da bu dokümana tabidir.
Hesap şöyle işler:
Başlangıç noktası etkin personel sayısıdır. Dokümanın QMS tablosu, belgelendirme kapsamındaki etkin personel sayısına karşılık bir başlangıç gün sayısı verir. Etkin personel, kapsam içinde çalışan sürekli, geçici ve yarı zamanlı herkesi kapsar; kapsam içinde çalışıyorsa taşeron personeli de sayılır. Vardiyalı çalışmak bu sayıyı düşürmez.
Tablodaki rakam bir alt ya da üst sınır değildir. Kuruluşun kapsamı, süreç karmaşıklığı, saha sayısı, dil durumu ve sektörün düzenleme yoğunluğu süreyi artırabilir; ofis ağırlıklı çalışma ve yüksek otomasyon gibi etkenler azaltabilir. Her düzeltme gerekçesiyle kayda geçer.
Azaltmanın bir tavanı vardır. IAF MD 5, tablodan gelen sürede yapılacak indirimin %30’u aşamayacağını söyler. Yani “bize özel indirim” ile denetim süresi istenildiği kadar kısaltılamaz.
Sürenin ağırlıklı kısmı sahada geçer. Doküman, denetim süresinin tipik olarak %80’inden azının sahada geçmemesi gerektiğini belirtir. Yol ve molalar bu süreye dahil değildir.
Bu dört kural, fiyat sorusunun neden “duruma göre” diye cevaplandığını açıklıyor: durum, hesabın girdisi.
Maliyet Hangi Kalemlerden Oluşur?
Toplam maliyeti tek kalem sanmak, teklifleri karşılaştırırken yapılan en yaygın hatadır. Üç ayrı kalem var ve üçü farklı taraflara ödenir.
Belgelendirme kuruluşunun denetim ücreti
Yukarıdaki hesabın karşılığı. Birinci aşama (doküman incelemesi) ve ikinci aşama (saha denetimi) denetimlerini, denetim raporunu ve belge düzenleme işlemlerini kapsar. Bu kalem zorunludur ve akredite bir kuruluşa ödenir.
Denetçinin kuruluşunuza ulaşması da bu kaleme girer. Akredite kuruluşların yoğun olduğu Ankara, İstanbul ve İzmir gibi şehirlerde yol ve konaklama gideri düşük kalırken, denetçinin başka şehirden geldiği durumlarda bu gider teklife yansır. IAF MD 5 yol süresini denetim süresine saymaz — ama yol gideri ücretin içindedir.
Sistem kurulum ve danışmanlık tarafı
Bu kalem zorunlu değildir. Kalite yönetim sistemini kendi kaynaklarınızla kurabiliyorsanız hiç oluşmaz. Mevcut sisteminizin olgunluğu bu kalemi doğrudan belirler: süreçleri tanımlı, kayıtları düzenli, iç denetimi işleyen bir kuruluşun danışmanlık ihtiyacı sıfıra yakındır. Sıfırdan başlayan bir kuruluşta ise toplam maliyetin en büyük kalemi bu olabilir.
Danışmanlık ve belgelendirmenin aynı kuruluştan alınamayacağını burada hatırlatmak gerekiyor. Akreditasyon kuralları, bir kuruluşun hem sistemi kurup hem de o sistemi denetlemesini yasaklar. Her ikisini birden teklif eden bir yapı, ya danışmanlık ya da belgelendirme tarafında akredite değildir.
Eğitim
İç denetçi eğitimi, farkındalık eğitimi ve standart eğitimi. Sistemi kendiniz işletecekseniz en az bir iç denetçiye ihtiyacınız olur — bu, belgelendirme sonrasında da süren bir yetkinlik. Eğitim kalemi kişi sayısına ve eğitimin yerinde mi uzaktan mı yapılacağına göre değişir.
Üç Yıllık Toplam: İlk Yıl Ödediğiniz Tutar Değil
ISO 9001 belgesi üç yıl geçerlidir ve bu üç yıl boyunca denetim bitmez. Teklifleri yalnızca ilk yıl üzerinden karşılaştırmak, maliyetin yarısını görmemek anlamına gelir.
IAF MD 5 bu döngüyü de tanımlar:
| Denetim | Süresi | Ne zaman |
|---|---|---|
| İlk belgelendirme | Tablodan hesaplanan süre (1. ve 2. aşama) | Başlangıç |
| Gözetim denetimi | İlk belgelendirme süresinin yaklaşık 1/3’ü | Her yıl |
| Yeniden belgelendirme | Yeniden hesaplanacak ilk belgelendirme süresinin yaklaşık 2/3’ü | 3. yılın sonunda |
Yeniden belgelendirme süresinin, eski denetimin değil o gün yeniden hesaplanacak bir ilk belgelendirme süresinin üçte ikisi olduğuna dikkat edin. Üç yılda büyüyen bir kuruluşun yeniden belgelendirme denetimi, ilk denetiminden uzun olabilir.
Bir teklifi değerlendirirken sorulacak soru şu: gözetim denetimleri fiyata dahil mi, yoksa her yıl ayrıca mı faturalanacak? İki teklif arasındaki fark çoğu zaman buradan çıkar.
İki Teklifi Karşılaştırırken Nelere Bakmalısınız?
Ciddi bir teklif, hesabın girdilerini gösterir. Aşağıdakiler yazmıyorsa teklif karşılaştırılabilir değildir:
- Belgelendirme kapsamı — hangi faaliyetler, hangi adres(ler)
- Hesaba esas etkin personel sayısı — kaç kişi üzerinden hesaplandı
- Denetim gün sayısı — 1. ve 2. aşama ayrı ayrı
- Gözetim denetimlerinin durumu — dahil mi, ayrı mı, kaç gün
- Akreditasyon — hangi akreditasyon kurumu, hangi kapsamda
- Yeniden belgelendirmenin durumu — üçüncü yıl ne olacak
Diğerlerinden belirgin biçimde düşük bir teklif gördüğünüzde iki ihtimal vardır: ya denetim günü hesaplananın altında tutulmuştur, ya da kuruluş o kapsamda akredite değildir. Birincisi denetimin sığ kalmasına, ikincisi belgenin ihalede ve müşteri denetiminde kabul görmemesine yol açar.
Akreditasyonun doğrulanması kolaydır: kuruluşun akreditasyon kapsamı sorgulanabilir. TÜRKAK belge sorgulama rehberimiz bu kontrolün nasıl yapıldığını adım adım anlatıyor.
Akreditasyon Fiyatı Nasıl Etkiler?
Akreditasyon tercihi fiyatın belirgin bir değişkenidir, ama tek yönlü değildir.
TÜRKAK akreditasyonlu belgelendirme, Türkiye’de kamu ihalelerinde ve yerli müşteri denetimlerinde en geniş kabulü gören seçenektir. Maliyeti genellikle uluslararası akreditasyonlu kuruluşların altındadır.
Uluslararası akreditasyonlu belgelendirme (UKAS, DAkkS ve benzeri), ihracat yapan ya da çok uluslu bir tedarik zincirinde yer alan kuruluşlar için gerekebilir. Müşterinizin sözleşmesinde belirli bir akreditasyon şartı varsa tercih sizin elinizde değildir.
Akredite olmayan belgelendirme en düşük fiyatlı seçenektir ve çoğu durumda en pahalıya mal olur. Belge, kabul edilmediği her yerde yeniden alınmak zorunda kalır. Konunun ayrıntısı için akreditasyonsuz ISO belgesi geçerli mi yazımıza bakabilirsiniz.
Akreditasyon tercihi yalnızca fiyatı değil, belgenin nerede işe yarayacağını belirler. Karar fiyattan önce belgeyi nerede kullanacağınızdan çıkar.
KOSGEB ve Diğer Destekler
TÜRKAK akreditasyonlu belgelendirme işlemleri, KOSGEB destek programları kapsamında değerlendirilebiliyor. Destek oranı, üst limit ve başvuru koşulları programlara göre değiştiği ve dönemsel olarak güncellendiği için burada sabit bir oran vermiyoruz.
Pratikte önemli olan sıralama şu: destek başvurusu belgelendirme sürecinden önce planlanır. Süreç başladıktan sonra yapılan başvurular çoğu programda kapsam dışı kalır. Belgelendirmeyi düşünüyorsanız uygunluk kontrolünü ilk adımlardan biri yapın.
İhale tarafında da dolaylı bir karşılık var: kamu ihalelerinde ISO 9001 çoğu zaman yeterlik şartı olarak isteniyor ve belgenin maliyeti, girilebilen ihale sayısıyla birlikte değerlendirilmeli. Kamu ihaleleri için gerekli belgeler yazımız hangi ihalede neyin istendiğini ele alıyor.
Fiyat Teklifi Alırken Hazırlamanız Gerekenler
Teklifin hızlı ve gerçekçi çıkması için hesabın girdilerini baştan vermek gerekiyor. Dört bilgi yeterli:
- Belgelendirilecek faaliyet ve kapsam — ne üretiyor ya da hangi hizmeti veriyorsunuz
- Etkin personel sayısı — kapsam içindeki sürekli, geçici ve yarı zamanlı toplam
- Saha sayısı ve adresler — merkez, şube, üretim tesisi
- Mevcut durum — kurulu bir kalite yönetim sisteminiz var mı, varsa hangi aşamada
Bu dördünü ISO belgesi fiyat teklif formumuza girdiğinizde teklif kuruluşunuza göre hesaplanarak hazırlanır. Tahmin değil, hesap.
ISO 9001 Hakkında Daha Fazlası
Bu sayfa yalnızca maliyet tarafını ele alıyor. Standardın ne olduğu, maddeleri, belgelendirme sürecinin adımları, belge vermeye yetkili kuruluşlar ve faydaları için ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi rehberimize bakabilirsiniz. ISO 9001 dışındaki standartların maliyet karşılaştırması için ISO belgesi fiyatı sayfamız var.
